Norma Nieuws

Norma op het Nederlands Film Festival

Muziek en spel komen samen tijdens de Focustalk ‘Muziek, Camera, Actie!’ op het Nederlands Film Festival. Norma is er voor de tweede keer bij en nodigt acteurs, stemacteurs en muzikanten uit om te ontdekken hoe muziek en spel elkaar kunnen versterken. Ook op het Talentplein kun je Norma ontmoeten en meer te weten komen over je naburige rechten. Het festival is van 25 september tot en met 2 oktober 2026.

Focustalk ‘Muziek, Camera, Actie!’ 

Op zaterdag 26 september staat tijdens het Nederlands Film Festival de Focustalk ‘Muziek, Camera, Actie!’ op het programma. Wat gebeurt er als muziek niet alleen ondersteunt, maar meespeelt? Acteurs en componisten onderzoeken hoe muziek en spel samen een personage kunnen vormgeven. En dat gebeurt niet alleen in theorie: ze laten het live zien en horen. 

Acteurs en componisten werken normaal gesproken amper samen tijdens een productie. Toch bepalen ze samen hoe we een personage ervaren. Muziek kan iets laten voelen wat woorden niet zeggen en spel kan een melodie ineens een heel andere lading geven.
Wat gebeurt er als deze twee vakgebieden elkaar al vroeg opzoeken, in plaats van pas achteraf in de montage?
Uriah Havertong, hoofdrolspeler in de musicalfilm Net als in de film, gaat hierover in gesprek met componisten Fons Merkies en Laurens Goedhart. Zij werkten samen aan de film, waarin personages zingend vertellen wie ze zijn.

Vervolgens brengen componisten Nahuel Calzado Chaui en Sofia Dragt samen met acteurs Britt Scheltens en Marlijn van der Veen twee versies van dezelfde scène live op het podium, elk met andere muziek.
Wat gebeurt er met een scène als je alleen de muziek verandert? Voelt een acteur dat verschil terwijl hij speelt? En hoe is het voor componisten om hun muziek het spel te zien veranderen? Dezelfde tekst, dezelfde acteurs en toch een heel andere scène. Wat dat met ons doet, ontdekken we samen. 

Alle info en tickets vind je op de website van  Nederlands Film Festival.

Gratis toegang? De ticketverkoop voor deze Focustalk begint op donderdag 27 augustus. We mogen vijftien tickets gratis aanbieden bij aangeslotenen die zich als eerste aanmelden via deze link.

Ontmoet Norma op het Talentplein 

Op maandag 28 september is het Talentplein. Hier staat Norma bij omroepen, fondsen, regionale hubs en talentontwikkelingsinstellingen klaar om vragen te beantwoorden en kennis te delen. Bovendien biedt het programma inspirerende talks, verdiepende sessies en een gezamenlijke lunch.

Kijk voor het volledige programma en entreekaarten op Nederlands Film Festival | Professionals. 

Update: Norma en de streamingdiensten

Eind juni kondigden we de regeling voor Video on Demand aan die Norma binnenkort afsluit met de streamingdiensten. We houden je op de hoogte van de voortgang. 

De verwachting is dat in oktober 2026 alle betrokken partijen de overeenkomst ondertekenen. 

Daarna kunnen we beginnen met het instellen van alle systemen en verzamelen van de programmagegevens, zodat Norma ook kan gaan uitbetalen op de films en series die zijn gestreamd. De streamingpartijen moeten de gelden dan natuurlijk ook al aan Norma hebben uitgekeerd. Vanzelfsprekend hoor je het meteen via onze nieuwsbrief en website als je kunt gaan claimen. Dan lees je de voorwaarden en over welke periode (met terugwerkende kracht) deze overeenkomst van toepassing is. Het komt eraan, maar graag nog even geduld.
We zeiden het al eerder; de verwachting is dat in de loop van 2027 de eerste vergoedingen voor streaming uitbetaald kunnen worden. 

Nieuw loket voor sectorbrede projecten

Het Norma Fonds opent dit jaar een nieuw loket voor aanvragen voor sectorbrede projecten. Deze projecten moeten bijdragen aan het verbeteren van de rechts-, inkomens- of onderhandelingspositie van uitvoerend kunstenaars in brede zin.

Belangenorganisaties, maar ook individuele uitvoerend kunstenaars kunnen bij dit loket een aanvraag indienen als hun project aansluit bij deze doelstelling. Dit loket komt in de plaats van het Norma Plus Fonds dat sinds eind december 2025 niet meer bestaat.
Lees meer over de voorwaarden voor het aanvragen voor een sectorbreed project.
Voor het jaar 2027 is er slechts één aanvraagperiode voor sectorbrede projecten: van 1 tot en met 30 september 2026.

Met de introductie van dit nieuwe loket zijn de aanvragen bij het Norma Fonds opgesplitst in twee categorieën:
Categorie 1: aanvragen voor artistieke projecten.
Categorie 2: sectorbrede projecten zoals hierboven beschreven.

Het Norma Fonds opent later dit jaar ook weer voor artistieke projecten. Mocht je bijvoorbeeld een theatervoorstelling gaan maken of een concerttour plannen, dan kun je vanaf 1 oktober 2026 een aanvraag doen bij het Norma Fonds.

Lees hier aanvullende informatie over het Norma Fonds voor sectorbrede projecten.

Nieuw: rubriek ‘In beeld’

In deze rubriek staan aangeslotenen en andere betrokkenen bij Norma centraal.
Deze keer: acteur Joes Brauers

Joes Brauers werkt als acteur in film en televisie. Veel mensen kennen hem van Hardcore Never Dies of De Vuurwerkramp, al vermoedt hij zelf dat hij voor een groot publiek vooral bekend is door zijn deelname aan De Slimste Mens.  

Zijn eerste kennismaking met televisie ligt inmiddels ver achter hem. “Ik ben nu bijna 27, maar toen ik voor het eerst in aanraking kwam met dit vak was ik 10 jaar.” Dat gebeurde tijdens de zoektocht Wie wordt Kruimeltje? voor de gelijknamige musical. Later werd die musical ook nog op televisie uitgezonden. “Ik herinner me dat ik dat heel erg spannend vond.”

Inmiddels is Joes zestien jaar verder. Hij studeerde aan de Toneelacademie Maastricht en werkte mee aan uiteenlopende film- en televisieproducties. Veel mooie projecten waar hij trots op is en waar hij werkte met gepassioneerde en inspirerende makers. Toch voelt hij zich nog altijd aan het begin van zijn carrière staan. “Ik voel wel steeds duidelijker de richting die mijn keuzes me opstuwen.” Naast het acteren groeit ook zijn interesse in het makerschap. Daarnaast zet hij zich sinds vorig jaar in voor zijn vakgenoten als bestuurslid en voorzitter van de Dutch Academy for Film (DAFF).

Hoe Joes precies voor het eerst met Norma in contact kwam, weet hij niet meer. Waarschijnlijk heeft een collega-acteur hem gewezen op het bestaan van collectieve vergoedingen voor uitvoerend kunstenaars. Zijn eerste reactie herinnert hij zich nog wel. “Het leek me eerst te mooi om waar te zijn dat je nog een vergoeding kunt krijgen voor werk dat je al verricht hebt. Maar het is natuurlijk heel terecht en goed dat uitvoerenden meedelen in de opbrengsten van uitzendingen en thuiskopie.”
Het claimen van zijn werk pakt hij praktisch aan. Meestal reserveert hij aan het einde van het jaar een moment om alle projecten waarin hij dat jaar te zien was op te zoeken en te claimen. “Dan zorg ik dat ik alle stills, persberichten of ander bewijsmateriaal paraat heb en is het vaak in een half uurtje gepiept. Maar ik kan me voorstellen dat voor projecten van langer geleden een CV of IMDb handig kunnen zijn om je geheugen op te frissen.”

Alleen het bepalen van zijn aandeel in een productie vond hij in het begin soms lastig. “Maar daar zijn gelukkig heldere richtlijnen en tools voor bij Norma.” Voor collega’s die denken dat claimen veel werk is of nog wel een keer komt, heeft hij een eenvoudige boodschap: “Te veel moeite is het zeker niet. En het kan nog een fijne meevaller opleveren ook.”

Dat laatste heeft hij zelf ervaren. Vooral tijdens zijn studententijd kwam een uitkering van Norma soms precies op het juiste moment. “Ik kan me herinneren dat Norma me aan het einde van het jaar wel eens als een kerstengel uit de brand heeft geholpen.”

Waarom zouden uitvoerend kunstenaars zich (volgens hem) aansluiten bij Norma? “Omdat het er gewoon bij hoort.” Hij wijst erop dat het werk van acteurs niet ophoudt zodra de opnames zijn afgerond. “Als dat werk daarna wordt gebruikt en verspreid, hebben we gelukkig ook rechten die we kunnen koesteren. Daarnaast is het een fijn gevoel dat je als acteur meedeelt in het latere gebruik van je fysieke of vocale werk.
Juist in een tijd waarin ontwikkelingen als artificiële intelligentie nieuwe vragen oproepen over auteurschap en beeldrecht, vind ik dat extra belangrijk.”

Grote belangstelling voor VvA met feestelijk VoD-moment

Op maandag 29 juni 2026 vond de jaarlijkse Vergadering van Aangeslotenen (VvA) van Norma plaats in House of Watt in Amsterdam. Een belangrijk moment was de toelichting op de nieuwe VoD-regeling. Dankzij dit akkoord komt 6% van de omzet uit Nederlandse producties op streamingplatforms ten goede aan makers en uitvoerend kunstenaars.

De belangstelling van rechthebbenden was groot. Tijdens de bijeenkomst kwamen aangeslotenen, leden van de Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden (Commissie R&SC), de Raad van Toezicht (RvT) en medewerkers van Norma samen om terug te blikken én vooruit te kijken. De VvA werd geleid door Rolf Delfos en Jürgen Theuns, beiden lid van de Commissie R&SC.

Directeur-bestuurder Tom Nauta lichtte enkele kerncijfers over 2025 toe. Norma ontving circa 12.000 claims. In totaal werd € 14,5 miljoen aan rechtengelden verdeeld onder rechthebbenden. Het verdeelde bedrag lag lager dan in de twee voorgaande jaren, waarin het tempo van uitkeren was versneld. Televisie-uitzendingen en thuiskopie vormden de belangrijkste inkomstenbronnen.
Video on Demand (VoD) is sterk in opkomst.
In totaal werd € 11 miljoen geïncasseerd.

Positief is dat Norma 2025 heeft afgesloten met een goed bedrijfsresultaat, een positief beleggingsresultaat en een gezonde reserve.
Het volledige jaarverslag is beschikbaar op de website.
Rechthebbenden kunnen via MyNorma nog tot 1 september 2026 claims over 2025 indienen.

Ook werd stilgestaan bij de ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie (AI).
Norma sprak in 2025 met de Raad voor Cultuur. Op de dag van de VvA presenteerde de Raad een voorstel voor een contentheffing op het gebruik van werk van (stem)acteurs voor het trainen van AI. Daarnaast nam Norma deel aan een consultatie over wetgeving om deepfakes te reguleren en volgt zij de mogelijkheden voor de inzet van AI binnen de eigen organisatie.

Sinds begin 2026 is Jan Hamming, burgemeester van Zaanstad, voorzitter van de Raad van Toezicht van Norma. Gevraagd naar zijn motivatie voor deze functie zei hij dat hij de noodzaak en het belang van steun aan cultuur in de samenleving ziet en zich daar graag voor inzet, bij Norma en in Zaandam. Ook lichtte hij toe dat Geert Pieter Vermeulen sinds begin 2026 de Raad van Toezicht versterkt als onafhankelijk en financieel deskundig lid.

Jürgen Theuns en Rolf Delfos deden verslag van de werkzaamheden van de Commissie R&SC. Uit het Norma Fonds, dat steeds vaker overvraagd wordt, werd het afgelopen jaar circa € 800.000 toegekend aan projecten van uitvoerend kunstenaars.
Het nieuwe commissielid Jurre Schreuder werd voorgesteld. De in 2025 afgetreden commissieleden Simone van Vugt en Gijs Hanegraaf werden hartelijk bedankt voor hun inzet.
De aanwezigen stemden vervolgens met applaus in met de voordracht van Sarah-Jane Wijdenbosch als kandidaat-commissielid. Vanwege repetities in Theater Carré kon zij niet aanwezig zijn. Via een videoboodschap sprak zij de aanwezigen enthousiast toe.

Wina Ricardo verzorgde een energiek stand-up optreden. Zij won vorig jaar de Publieksprijs van het Amsterdams Kleinkunstfestival en kondigde direct haar nieuwe voorstelling Wina’s Wereld aan, die in september in première gaat.

VoD-regeling
Een hoogtepunt van de middag was de toelichting op de nieuwe VoD-regeling (Video on Demand). Na drie jaar intensieve onderhandelingen, waarbij veel partijen betrokken waren, is een akkoord bereikt: 6% van de omzet uit Nederlandse producties op streamingplatforms komt ten goede aan makers en uitvoerend kunstenaars. De regeling geldt met terugwerkende kracht vanaf 2020 en loopt tot 2030.
Jürgen Theuns (Samen1Stem), Joey Cramer (Norma) en Maxime Vandommele (ACT) lichtten de gemaakte afspraken toe. Vrijwel alle streamingdiensten nemen deel. Buitenlandse producties vallen buiten de regeling. Over nasynchronisatie zijn aparte afspraken gemaakt. Na de formele ondertekening, die naar verwachting in september 2026 plaatsvindt, worden de eerste uitkeringen in 2027 verwacht.

De middag werd feestelijk afgesloten met een glas bubbels, waarmee gezamenlijk werd geproost op het behaalde VoD-akkoord. De aansluitende borrel ging verder op het zonovergoten terras.

Kandidaat audiozetel Commissie R&SC

In de Commissie Repartitie en Sociaal-Culturele gelden komt een zetel vrij, de zogenaamde vrije audiozetel. De kandidaat voor deze zetel wordt voorgedragen door de Vergadering van Aangeslotenen. Er heeft zich een kandidaat gemeld, Sarah-Jane Wijdenbosch. Sarah-Jane had deze positie de afgelopen maanden al met een voorlopige benoeming.

Aangeslotenen die voor deze zetel in aanmerking komen zijn tot en met maandag 15 juni j.l. in de gelegenheid geweest zich als kandidaat te melden.

Tijdens de Vergadering van Aangeslotenen van maandag 29 juni a.s. wordt er gestemd over de kandidaat voor deze zetel. De aanwezige aangeslotenen kunnen via een stemming laten weten of zij de kandidatuur van Sarah-Jane Wijdenbosch steunen. Als zij dat doen, wordt ze voorgedragen als kandidaat en kan de commissie haar per 1 juli a.s. officieel benoemen.

Wijziging aanpassing Algemeen Verdelingsreglement

Onlangs heeft de Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden van Norma de verdeelsleutels geëvalueerd. Dit heeft geleid tot een aantal redactionele aanpassingen, verduidelijkingen en inhoudelijke wijzigingen in het Algemeen Verdelingsreglement en het Uitvoeringsbesluit Verdeelsleutels. Deze wijzigingen zijn goedgekeurd door de Raad van Toezicht en vervolgens heeft het College van Toezicht Auteursrechten ingestemd met deze wijzigingen.

Lees verder voor de belangrijkste wijzigingen:

• In artikel 3.3 (aanmelding van werken) hebben we het beleid van Norma vastgelegd dat aangeslotenen hun claims binnen de door Norma gestelde deadlines moeten indienen. Dit betekent dat claims ieder jaar vóór 1 september door Norma ontvangen moeten zijn voor het repertoire dat in het voorgaande jaar is uitgezonden of op andere wijze is gebruikt.
• In artikel 4.4 is aan de bestaande programmacategorieën een nieuwe categorie toegevoegd: ‘Fragmentenprogramma’s’. Dit zijn informatieve programma’s waarin ter ondersteuning van de bespreking van een bepaald onderwerp een fragment (bijvoorbeeld een optreden) wordt vertoond. Voor deze programma’s geldt een programmaweging van 5%. Deze wijziging heeft als doel de uitkeringen voor dit soort programma’s beter in balans te brengen met die van andere programmacategorieën.
• De aftopping van het spoor Soundtrack is voor de programmacategorieën Film, Tv-series en (werk)dagelijkse Tv-series verlaagd van 15% naar 10%. Hiermee wordt beoogd het evenwicht tussen de verschillende groepen rechthebbenden (musici, acteurs en andere uitvoerend kunstenaars) beter te waarborgen.

Een volledig overzicht van alle wijzigingen kun je hier bekijken.
Het vernieuwde Algemeen Verdelingsreglement is hier te raadplegen en het ‘Uitvoeringsbesluit verdeelsleutels Norma 2025 en verder’ vind je hier.

Binnenkort is de Vergadering van Aangeslotenen

De jaarlijkse Vergadering van Aangeslotenen (VvA) van Norma komt eraan. Op maandag 29 juni 2026 zijn alle rechthebbenden, aangesloten bij Norma, van harte welkom in House of Watt in Amsterdam.

Vergadering
Aan de orde komen de belangrijkste ontwikkelingen bij Norma en we vertellen meer over onze inzet voor uitvoerend kunstenaars in het afgelopen jaar. Ook staan we stil bij actuele onderwerpen die te maken hebben met het beheer door Norma van je rechten als uitvoerend kunstenaar.
Ontmoet de leden van de Raad van Toezicht onder wie de nieuwe voorzitter Jan Hamming, de directeur-bestuurder en leden van de Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden (Commissie R&SC).

Tijdens de bijeenkomst vindt de verkiezing voor de voordracht van een vrije zetel in de Commissie R&SC plaats. De door de VvA voorgedragen kandidaat wordt vervolgens benoemd door de commissie. Je leest hier meer over deze verkiezing en hoe jij je als aangeslotene misschien kandidaat kunt stellen.

Stand-up comédienne Wina Ricardo zorgt voor een vrolijke noot tijdens het programma.
Natuurlijk sluiten we af met gezellige borrel, hopelijk buiten op het terras.

De eerste vijfentwintig aangeslotenen die zich aanmelden voor de VvA ontvangen een professionele castingfoto, gemaakt door theaterfotografe Anne van Zantwijk.

Programma – maandag 29 juni 2026
15.30 uur                        Inloop en start fotografie
16.00 – 17.15 uur          Vergadering onder leiding van Jürgen Theuns en Rolf Delfos
Optreden van Wina Ricardo
17.15 – 19.00 uur          Borrel en vervolg fotografie

Dit alles vindt plaats in de House of Watt, James Wattstraat 73 (dichtbij Amstel Station), Amsterdam

Geïnteresseerden kunnen zich via dit formulier aanmelden.

Verkiezing vrije zetel Commissie R&SC

Tijdens de Vergadering van Aangeslotenen (VvA) van 29 juni a.s. wordt de verkiezing gehouden voor de voordracht van een vrije zetel in de Commissie Repartitie  & Sociaal-Culturele gelden. De voorgedragen kandidaat wordt vervolgens benoemd door de commissie.

De Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden (Commissie R&SC) vertegenwoordigt de rechthebbenden binnen Norma en adviseert over zaken als de verdelingsreglementen en de besteding van gelden voor sociale en culturele doeleinden. De commissie bestaat uit vertegenwoordigers van erkende belangenorganisaties, zoals ACT, Kunstenbond/Ntb en Samen1Stem en BAM. Daarnaast dragen de aangeslotenen van Norma zelf commissieleden voor via de zogenoemde vrije zetels.

Wie kan zich kandidaat stellen?
Het gaat bij deze verkiezing om een audio-zetel. Dat betekent dat aangeslotenen met een audio-achtergrond (muzikanten, zangers, etc.) zich kandidaat kunnen stellen voor de plaats die vrijkomt.
Let wel: voorwaarde voor kandidaatstelling is dat de kandidaat in de jaren 2023, 2024 en/of 2025 in totaal ten minste € 100,- netto aan rechtenvergoedingen hebt ontvangen van Norma.

Hoe kun je je kandidaat stellen?
Een rechthebbende kan zich bij Norma op twee verschillende manieren kandidaat stellen voor een audio-zetel in de Commissie R&SC:

• Door voorgedragen te worden door een erkende belangenorganisatie: Kunstenbond/Ntb en BAM Popauteurs;
• Doordoor het indienen van 20 steunbetuigingen van andere Norma-aangeslotenen die in de jaren 2023, 2024 en/of 2025 ieder in totaal ten minste
  € 100,- netto aan rechtenvergoedingen hebben ontvangen van Norma.

De benodigde formulieren en de formele procedurebeschrijving kun je hier vinden, inclusief een instructie voor het melden van een kandidatuur aan Norma.

Deadlines
Maandag 15 juni 2026 is de laatste dag waarop een aangeslotene zijn/haar kandidatuur kenbaar kan maken.
Op maandag 22 juni 2026 worden de namen van de kandidaten gepubliceerd via een nieuwsbericht op de website van Norma.
Maandag 29 juni 2026 vindt de verkiezing plaats tijdens de VvA. Degene die wordt verkozen is vanaf 1 juli 2026 lid van de Commissie R&SC.

De bovenstaande voorwaarden voor kandidaten zijn ook te vinden in het Reglement Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden.

Sarah-Jane Wijdenbosch
Gedurende de afgelopen periode heeft zangeres/actrice Sarah-Jane Wijdenbosch de genoemde audio-zetel tijdelijk ingenomen. Norma is blij met de inzet van Sarah-Jane voor de rechthebbenden. Met haar kennis, bevlogenheid en ervaring heeft zij de commissie verder versterkt en de belangen van alle rechthebbenden behartigd. Sarah-Jane heeft zich kandidaat gesteld voor de zetel. Norma ondersteunt haar kandidatuur van harte. Hiermee wordt de continuïteit van het functioneren van de commissie verzekerd.

Tijdens de VvA kun je als stemgerechtigde een stem uitbrengen.

Stemmen
Je hebt stemrecht als je in de jaren 2023, 2024 en/of 2025 een vergoeding van Norma hebt ontvangen en je aanwezig bent bij de VvA. Als je niet aanwezig kunt zijn, maar wel wilt stemmen, kun je iemand machtigen die namens jou stemt.
Op 22 juni maakt Norma de kandidaten bekend op de website, inclusief uitleg over het stemproces en het machtigingsformulier.

We hopen je te verwelkomen op 29 juni 2026. Na de vergadering is er een gezellige borrel om bij te praten. Locatie: House of Watt, Amsterdam.

Onderzoek GenAI en muziek

Momenteel wordt een onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam (IViR), in samenwerking met onder meer BumaStemra en de Kunstenbond. Het betreft een onderzoek naar de invloed van generatieve AI op het maken van muziek, eerlijke vergoeding en de authenticiteit van producties. De uitkomsten dragen bij aan de discussie over onderwerpen die muzikanten raken, zoals vergoeding en het gebruik van AI zonder toestemming (bijvoorbeeld deepfakes).

Norma heeft de musici die actief bij Norma zijn aangesloten verzocht om deel te nemen aan dit onderzoek. De ervaring van makers van muziek is daarbij immers van grote waarde. Dit kan tot eind april 2026.

Klik hier om te kunnen deelnemen aan dit onderzoek.