Norma Nieuws

Verkiezing vrije zetel Commissie R&SC

Tijdens de Vergadering van Aangeslotenen (VvA) van 29 juni a.s. wordt de verkiezing gehouden voor de voordracht van een vrije zetel in de Commissie Repartitie  & Sociaal-Culturele gelden. De voorgedragen kandidaat wordt vervolgens benoemd door de commissie.

De Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden (Commissie R&SC) vertegenwoordigt de rechthebbenden binnen Norma en adviseert over zaken als de verdelingsreglementen en de besteding van gelden voor sociale en culturele doeleinden. De commissie bestaat uit vertegenwoordigers van erkende belangenorganisaties, zoals ACT, Kunstenbond/Ntb en Samen1Stem en BAM. Daarnaast dragen de aangeslotenen van Norma zelf commissieleden voor via de zogenoemde vrije zetels.

Wie kan zich kandidaat stellen?
Het gaat bij deze verkiezing om een audio-zetel. Dat betekent dat aangeslotenen met een audio-achtergrond (muzikanten, zangers, etc.) zich kandidaat kunnen stellen voor de plaats die vrijkomt.
Let wel: voorwaarde voor kandidaatstelling is dat de kandidaat in de jaren 2023, 2024 en/of 2025 in totaal ten minste € 100,- netto aan rechtenvergoedingen hebt ontvangen van Norma.

Hoe kun je je kandidaat stellen?
Een rechthebbende kan zich bij Norma op twee verschillende manieren kandidaat stellen voor een audio-zetel in de Commissie R&SC:

• Door voorgedragen te worden door een erkende belangenorganisatie: Kunstenbond/Ntb en BAM Popauteurs;
• Doordoor het indienen van 20 steunbetuigingen van andere Norma-aangeslotenen die in de jaren 2023, 2024 en/of 2025 ieder in totaal ten minste
  € 100,- netto aan rechtenvergoedingen hebben ontvangen van Norma.

De benodigde formulieren en de formele procedurebeschrijving kun je hier vinden, inclusief een instructie voor het melden van een kandidatuur aan Norma.

Deadlines
Maandag 15 juni 2026 is de laatste dag waarop een aangeslotene zijn/haar kandidatuur kenbaar kan maken.
Op maandag 22 juni 2026 worden de namen van de kandidaten gepubliceerd via een nieuwsbericht op de website van Norma.
Maandag 29 juni 2026 vindt de verkiezing plaats tijdens de VvA. Degene die wordt verkozen is vanaf 1 juli 2026 lid van de Commissie R&SC.

De bovenstaande voorwaarden voor kandidaten zijn ook te vinden in het Reglement Commissie Repartitie & Sociaal-Culturele gelden.

Sarah-Jane Wijdenbosch
Gedurende de afgelopen periode heeft zangeres/actrice Sarah-Jane Wijdenbosch de genoemde audio-zetel tijdelijk ingenomen. Norma is blij met de inzet van Sarah-Jane voor de rechthebbenden. Met haar kennis, bevlogenheid en ervaring heeft zij de commissie verder versterkt en de belangen van alle rechthebbenden behartigd. Sarah-Jane heeft zich kandidaat gesteld voor de zetel. Norma ondersteunt haar kandidatuur van harte. Hiermee wordt de continuïteit van het functioneren van de commissie verzekerd.

Tijdens de VvA kun je als stemgerechtigde een stem uitbrengen.

Stemmen
Je hebt stemrecht als je in de jaren 2023, 2024 en/of 2025 een vergoeding van Norma hebt ontvangen en je aanwezig bent bij de VvA. Als je niet aanwezig kunt zijn, maar wel wilt stemmen, kun je iemand machtigen die namens jou stemt.
Op 22 juni maakt Norma de kandidaten bekend op de website, inclusief uitleg over het stemproces en het machtigingsformulier.

We hopen je te verwelkomen op 29 juni 2026. Na de vergadering is er een gezellige borrel om bij te praten. Locatie: House of Watt, Amsterdam.

Onderzoek GenAI en muziek

Momenteel wordt een onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam (IViR), in samenwerking met onder meer BumaStemra en de Kunstenbond. Het betreft een onderzoek naar de invloed van generatieve AI op het maken van muziek, eerlijke vergoeding en de authenticiteit van producties. De uitkomsten dragen bij aan de discussie over onderwerpen die muzikanten raken, zoals vergoeding en het gebruik van AI zonder toestemming (bijvoorbeeld deepfakes).

Norma heeft de musici die actief bij Norma zijn aangesloten verzocht om deel te nemen aan dit onderzoek. De ervaring van makers van muziek is daarbij immers van grote waarde. Dit kan tot eind april 2026.

Klik hier om te kunnen deelnemen aan dit onderzoek.

Nieuwe leden commissie R&SC en verkiezing vrije zetel op VvA

Op maandag 29 juni 2026 vindt de jaarlijkse Vergadering van Aangeslotenen van Norma (VvA) plaats. Daar maken aangeslotenen kennis met twee nieuwe leden van de commissie Repartitie en SoCu (R&SC), Jurre Schreuder en Sarah-Jane Wijdenbosch, en stemmen zij over een vrije zetel in de commissie.

De commissie R&SC vertegenwoordigt de rechthebbenden binnen Norma. Zij adviseert onder meer over de verdelingsreglementen en over de besteding van gelden voor sociale en culturele doeleinden. In de commissie zitten vertegenwoordigers van belangenorganisaties. Daarnaast worden twee leden rechtstreeks door de aangeslotenen van Norma voorgedragen: de zogenoemde vrije zetels.

Tijdens haar vergadering van 10 maart jl. benoemde de commissie twee nieuwe leden: acteur Jurre Schreuder, voorgedragen door de Kunstenbond, en zangeres Sarah-Jane Wijdenbosch, die tijdelijk een vrije zetel inneemt. Tijdens de VvA van 29 juni 2026 wordt de verkiezing gehouden voor de voordracht van deze vrije zetel in de commissie R&SC. Sarah-Jane zal daarbij naar verwachting als kandidaat worden voorgedragen. Als de VvA de voordracht bekrachtigt, kan zij vervolgens door de commissie R&SC worden benoemd.

Ook andere aangeslotenen zijn van harte uitgenodigd om zich kandidaat te stellen.

Nieuwe regels auteurscontractenrecht per 1 januari 2026

Per 1 januari 2026 is de Wet auteurscontractenrecht aangepast. Met deze wijziging zijn enkele bepalingen in de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten vernieuwd. Het doel is om de positie van makers en uitvoerend kunstenaars te versterken, zodat zij beter kunnen meedelen in de opbrengsten van het gebruik van hun werk.

Voor uitvoerend kunstenaars zijn vooral de volgende punten van belang.

Uitbreiding van de vergoeding bij groepsvertoning
Voor televisie-uitzendingen en doorgifte bestaat al een wettelijke regeling die het mogelijk maakt een billijke proportionele vergoeding collectief te innen en te verdelen. Norma verzorgt deze inning en verdeling namens uitvoerend kunstenaars.

Met de nieuwe wet is de regeling voor groepsvertoning uitgebreid. Dit gaat bijvoorbeeld om situaties waarin een televisie aanstaat in een café, hotel of andere publieke ruimte. Voorheen gold deze vergoeding alleen voor uitvoerend kunstenaars met een hoofdrol. Door deze wijziging geldt deze regeling voor alle uitvoerend kunstenaars die aan een audiovisuele productie hebben meegewerkt. Vooruitlopend op deze wetswijziging is sinds 2024 al een hogere vergoeding overeengekomen. Deze vergoeding wordt door Norma geïnd bij Videma en vervolgens verdeeld onder uitvoerend kunstenaars.

Vergoeding voor video-on-demand
Voor het gebruik van audiovisuele producties via video-on-demand (zoals streamingdiensten) is in de wet vastgelegd dat een vergoeding alleen als billijk wordt beschouwd wanneer deze via collectieve onderhandelingen tot stand komt tussen organisaties van makers en producenten.
Op dit moment bestaat voor video-on-demand nog geen wettelijk vergoedingsrecht met verplicht collectief beheer, zoals dat wel bestaat voor televisie-uitzending. De wetgever laat het vooralsnog aan de sector om hierover zelf afspraken te maken. Daarom voeren verschillende vertegenwoordigers binnen de sector momenteel onderhandelingen om tot een vergoedingsregeling te komen. De hoogte van de vergoeding wordt vastgesteld door organisaties van filmproducenten aan de ene kant en filmmakers en uitvoerend kunstenaar aan de andere kant. Namens de uitvoerend kunstenaars zijn dat onder andere Kunstenbond, ACT en Samen1Stem. Norma treedt op als onderhandelaar namens de uitvoerend kunstenaars. Naar verwachting zullen Norma samen met de andere organisaties dit voorjaar uitvoerend kunstenaars kunnen informeren over details van de regeling.

Overige wijzigingen in de wet
Naast deze punten bevat de wetswijziging nog enkele andere verbeteringen voor makers en uitvoerend kunstenaars:

• Opzegging bij niet-gebruik: wanneer een exploitant een werk niet of nauwelijks gebruikt, kan de maker of uitvoerend kunstenaar de exploitatieovereenkomst voortaan onder een aantal voorwaarden eenvoudiger opzeggen.
• Geschillencommissie auteurscontractenrecht: belangenorganisaties kunnen voortaan namens hun achterban een geschil indienen. Daardoor wordt het makkelijker om conflicten met producenten of exploitanten voor te leggen. Ook kan de wetgever besluiten om bepaalde partijen verplicht aan te sluiten bij de Geschillencommissie Auteurscontractenrecht.

Wat betekent dit voor rechthebbenden van Norma?
De wetswijziging versterkt de positie van makers en uitvoerend kunstenaars op verschillende punten. Voor rechthebbenden van Norma betekent dit onder meer dat een collectieve vergoeding beter geregeld is en dat het mogelijk is geworden vergoedingsafspraken te maken over nieuwe vormen van gebruik, zoals video-on-demand.

Nieuwe aanvraagronde Norma Fonds geopend

Je kunt nu een aanvraag indienen bij het Norma Fonds. Heb je een mooi theaterstuk, concertreeks of ander project? Doe dan nu een aanvraag bij het Norma Fonds. Aanvragen kan tot zaterdag 31 januari 2026, 23.59 uur.

Lees voor het indienen van een aanvraag goed de informatie op onze website en ook het reglement voor de voorwaarden die hieraan worden gesteld. Aanvragers horen uiterlijk acht weken na de deadline of hun aanvraag wordt toegekend of afgewezen. Het Norma Fonds kent maximaal 10.000 euro aan een project toe.

Voor vragen kun je per mail contact opnemen via normafonds@stichtingnorma.nl.

Gagenorm 2026 en gewijzigd reglement

De gagenorm voor 2026 is 139 euro voor repetities en 340 euro voor uitvoeringen. Voor het indienen van een aanvraag bij het Norma Fonds moet je gebruikmaken van het begrotingsformat. Het format mag worden ingediend als .pdf of Excel-bestand (.xls of xlsx).

Voor 2026 zijn er twee belangrijke wijzigingen doorgevoerd in het reglement:

1. De totale projectbegroting mag vanaf 2026 maximaal 150.000 euro zijn. Heb je een project dat meer kost? Dan kun je niet aanvragen bij het Norma Fonds.
2. Organisaties die structurele subsidie uit het landelijke subsidiestelsel (bis) ontvangen, zijn uitgesloten van toekenningen uit het Norma Fonds.

Aanvraagrondes 2026

Het Norma Fonds heeft in 2026 vier aanvraagrondes:

Nieuwe samenstelling Raad van Toezicht

Per 1 januari 2026 verandert de samenstelling van de Raad van Toezicht van Norma. In de laatste RvT-vergadering van 2025 heeft Norma afscheid genomen van voorzitter Geke Faber en van Kenaad Tewarie, het onafhankelijke financieel deskundige lid. Beiden bereikten het einde van hun tweede termijn. Norma is hen zeer erkentelijk voor wat zij voor de organisatie hebben betekend.

Norma verwelkomt met genoegen de nieuwe onafhankelijk voorzitter Jan Hamming. Hamming is een ervaren bestuurder en toezichthouder en sinds acht jaar burgemeester van Zaanstad.

De RvT heeft Geert Pieter Vermeulen benoemd tot onafhankelijk financieel deskundig lid. Geert Pieter Vermeulen heeft een gedegen financiële achtergrond en is een ervaren toezichthouder.

Met hun komst blijft de Raad van Toezicht goed toegerust om Norma verder te versterken in haar missie: zorgen voor een rechtvaardige collectieve vergoeding voor uitvoerend kunstenaars.

Ondersteuning klassieke musici

Norma zet zich actief in voor de positie en ontwikkeling van klassieke musici. Jarenlang maakte Norma via de regeling TKALK (Thuiskopie Audio Live Klassiek) een extra audiovergoeding mogelijk voor orkestleden en andere klassieke muzikanten.

Met de invoering van het aangepaste TKA-reglement (Thuiskopie Audio) op 18 december 2024 is de TKALK-regeling beëindigd. Dat betekent echter niet dat de aandacht voor klassieke muziek afneemt. Integendeel: Norma blijft het belangrijk vinden om orkestleden en individuele klassieke musici te ondersteunen in hun beroepspraktijk.

Vanaf 1 januari 2026 wordt daarom een deel van de TKA-vergoedingsstroom op een nieuwe manier ingezet. Deze middelen worden ondergebracht bij Muziekinstrumentenfonds en Stichting Eigen Muziekinstrument. Beide organisaties dragen direct bij aan de dagelijkse praktijk van musici.

Via deze route kunnen individuele klassieke musici ondersteuning krijgen bij het verkrijgen en onderhouden van hun instrumenten — een essentiële basis voor hun vak. Zo blijft Norma investeren in duurzame ondersteuning van klassieke musici en in een sterke toekomst voor de klassieke muzieksector. Na drie jaar wordt deze nieuwe aanpak geëvalueerd.

Nieuwe regeling rond minstanden

Norma betaalt vergoedingen zorgvuldig en zo snel mogelijk uit. Soms kan er na een betaling een minstand ontstaan op jouw rekening bij Norma, bijvoorbeeld doordat er is gebleken dat er meer rechthebbenden bij een programma waren betrokken dan eerder ingeschat op basis van beschikbare bronnen. Jouw vergoeding moet in zo’n geval worden bijgesteld. Bij de meeste rechthebbenden leiden bijstellingen niet of slechts in beperkte mate tot een minstand.

Voor het geval er op jouw Norma-rekening wel een minstand ontstaat, willen wij je informeren over de werkwijze die Norma in de toekomst zal hanteren. Voorlopig merk je nog niets van die werkwijze, maar vanaf 2028 mogelijk wel.

Automatische verrekening blijft de standaard
Als blijkt dat je te veel hebt ontvangen, wordt het te veel betaalde bedrag automatisch verrekend met toekomstige betalingen. Dat gebeurt nu ook al en dat verandert niet. Deze verrekening vindt plaats over een periode van maximaal drie jaar, gerekend vanaf het jaar waarop de vergoeding betrekking heeft.

Vanaf 2028 zal Norma een minstand van meer dan € 100 terugvragen
Voor vergoedingen die betrekking hebben op 2024 of later, geldt het volgende:
Als je na drie jaar een minstand van € 100 of meer hebt, zal Norma dat bedrag vanaf begin 2028 terugvragen.
Rechthebbenden die dat betreft, worden altijd ruimschoots van tevoren persoonlijk geïnformeerd. De meesten van jullie zullen hier nooit mee te maken krijgen.

Een fictief en versimpeld voorbeeld:
In december 2025 keert Norma € 3.000 uit voor een film die in 2024 op televisie was. Het jaar waarop die vergoeding betrekking heeft, is dus 2024.

Voor die film hebben vier personen zich gemeld bij Norma met een gelijke rol. Zij ontvangen in december 2025 dus alle vier € 750 voor deze film. Hun Norma-rekening staat na deze betaling weer op nul.

In 2026 melden twee nieuwe rechthebbenden zich bij Norma voor diezelfde film. Dat betekent dat het bedrag van € 3.000 voor die film door zes mensen had moeten worden gedeeld in plaats van door vier. Zij hadden alle zes € 500 moeten ontvangen. De eerste vier personen hebben dus € 250 te veel ontvangen. Hierdoor ontstaat een minstand van € 250 op hun Norma-rekeningen.

Norma betaalt € 500 aan ieder van de twee nieuwe personen. Voor de eerste vier personen zal de € 250 die zij te veel hebben ontvangen, worden verrekend met vergoedingen die zij ontvangen in 2026 en 2027 (dat is drie jaar na 2024, het jaar waarop de vergoeding betrekking heeft). Als de minstand in 2028 nog €100 of meer bedraagt, zal Norma het negatieve saldo terugvragen.

Inzicht in je saldo via MyNorma  
Via het tabblad Financieel in MyNorma kun je vanaf de eerstvolgende betaling een overzicht van je saldo inzien, uitgesplitst per jaar. Je kunt dus zelf op ieder gewenst moment je actuele saldo bekijken. De eerstvolgende betaling vindt plaats in de week van 8 december 2025.

Rondje opleidingen

Nog steeds kennen te veel uitvoerend kunstenaars Norma niet — en zij lopen daardoor mogelijk geld mis. Daarom is het belangrijk dat studenten al vroeg weten dat er naburige rechtenvergoedingen bestaan wanneer hun werk op televisie of een streamingdienst wordt gebruikt.

Norma is begonnen met het bezoeken van opleidingen. Het eerste bezoek was eerder deze maand bij filmacteursopleiding faaam in Amsterdam. We gingen daar in gesprek met derdejaars studenten die hun eerste stappen in de praktijk zetten. De belangstelling was groot en de bijeenkomst werd goed ontvangen. “Wat goed dat de mensen van Norma beseffen hoe moeilijk het voor ons beginners in deze jungle is en dat ze ook echt hun best blijven doen om het geld daar te bezorgen waar het thuishoort.” (student faaam)

Werk of studeer jij op een opleiding waar behoefte is aan zo’n informatiesessie? Laat het ons weten; we komen graag langs.

Scapr workshop in Amsterdam

Eind oktober was Norma gastheer van de Scapr AV-workshop.
Scapr is de internationale koepelorganisatie waarin Norma een actieve rol speelt bij de uitwisseling van audiovisuele rechtengelden. Tijdens de workshops stond één doel centraal: de internationale uitwisseling van rechtengelden zo veel mogelijk laten verlopen via de gezamenlijke repertoiredatabase.

De internationale database van Scapr maakt het eenvoudiger om gegevens sneller en nauwkeuriger te delen — en helpt kosten te verlagen of beter beheersbaar te houden. Dat vraagt om duidelijke afspraken: welke data moet ieder land precies aanleveren, en hoe stemmen we repertoire en gebruik op elkaar af? Omdat elk land anders werkt, is dat soms complex. Juist daarom zijn goede internationale afspraken belangrijk.
Norma behoort tot de groep CBO’s die actief richting geeft aan verdere verbetering van de database.