Nieuws

Interview met Bruno Boutleux, CEO van ADAMI

Geplaatst op

Voor NORMA’s eerste digitale nieuwsbrief sprak Chantal Werensteijn (coördinator internationale zaken) met Bruno Boutleux, de directeur van NORMA’s Franse zusterorganisatie ADAMI. Bruno is nu 8 jaar directeur van ADAMI, maar de organisatie is opgericht in 1955 door een acteur en een muzikant. Toen deze twee uitvoerende kunstenaars erachter kwamen dat hun werk (een lichtshow geprojecteerd op een Frans kasteel, waarvoor de muzikant de muziek had gemaakt en de acteur als verteller optrad) zonder hun toestemming op cd was uitgebracht, stapten zij naar de rechter. Zij pleitten ervoor dat hun werk niet zonder toestemming had mogen worden uitgegeven door de betreffende producent en de rechter was het daarmee eens. Omdat hiermee duidelijk werd dat tot toen iemands werk zonder enige toestemming gebruikt kon worden, is ADAMI opgericht. En inmiddels bestaat de organisatie al meer dan 60 jaar!

Bij ADAMI werken inmiddels ruim 90 mensen en ADAMI heeft 31.000 leden. Zij keren echter aan ongeveer 60.000 performers per jaar uit. Als performer hoef je dus geen lid te zijn om inkomsten van ADAMI te ontvangen. Vanuit het Franse recht moet er namelijk worden uitgekeerd aan elke uitvoerende, niet alleen aan aangeslotenen en niet alleen aan Franse uitvoerenden. Overigens heb je, net als in Nederland, wel voordelen van je lidmaatschap bij ADAMI. Zo krijg je alleen gelden uit het buitenland uitgekeerd als je lid bent.

Wij vroegen Bruno naar de toekomst en de belangrijkste uitdagingen voor de Franse collectieve beheersorganisatie.

In Frankrijk worden de meeste producties nagesynchroniseerd. Wat is de verdeelsleutel tussen een on-screen acteur en een stemacteur in Frankrijk?

Een deel van de beschikbare vergoedingen worden toegekend aan stemacteurs voor nasynchronisatie. Het is niet in de wet beschreven dat we voor nasynchronisatie uit moeten keren, maar omdat het wordt beschouwd als een uitvoerende kunst keren wij wel uit aan stemacteurs. Vanzelfsprekend gaat het grootste deel naar de acteur en een kleiner deel naar de stemacteur die de nasynchronisatie verzorgt.

Worden er veel Nederlandse producties uitgezonden op de Franse televisie en radio?

Op de televisie niet, tegenwoordig zien we wel een toename van de producties uit Scandinavische landen. Op de radio wordt daarentegen veel muziek van Nederlandse artiesten gedraaid.

Wat zijn de meest significante wijzigingen of uitdagingen voor ADAMI geweest in de laatste jaren en wat zijn de grootste uitdagingen voor in de nabije toekomst?

De grootste uitdaging was het maken van een digitaal portal creëren voor onze performers, waarin zij zelf hun gegevens kunnen opzoeken en/of aanvullen. Het portal stelt hen ook in staat om hun betalingsspecificaties in te zien en te claimen voor elke productie die is uitgezonden in Frankrijk. Inmiddels hebben al 14.000 performers een account aangemaakt en op korte termijn zullen ook agenten toegang krijgen tot het portal.

Het portal is zo ingericht dat het samenwerkt met VRDB (dit is de internationaal database waarmee het werk van uitvoerende kunstenaars wereldwijd kan worden gedeeld, zodat de verdeling van internationale gelden efficiënter wordt, red.).

ADAMI is nauw betrokken bij de ontwikkeling van VRDB. Wij (de individuele Europese cbo’s, red.) zijn allemaal kleine partijen in een grote wereld van veel data. VRDB zal het makkelijker maken om deze gegevens efficiënt uit te wisselen.

Internationale samenwerking is heel belangrijk, omdat er andere grote partijen geïnteresseerd zijn in onze activiteiten op het gebied van naburige rechten en collectief beheer. Denk hierbij aan grote agentschappen en zelfs Google. Het bedrijf “Google ventures” heeft onlangs nog $ 60 miljoen geïnvesteerd in een agentschap.

De belangrijkste uitdaging voor de komende jaren, voor alle cbo’s, is ervoor te zorgen dat het  collectief beheer een non-profit activiteit blijft voor alle uitvoerende kunstenaars. Dit is de enige manier waarop zowel de ‘grote sterren’ als jonge talenten op gelijkwaardige manier meedelen. Het op een juiste manier beheren en verdelen van naburige rechten dient namelijk een gemeenschappelijk belang en dat moet het ook blijven!

Een andere grote uitdaging de komende tijd, wordt de uitbreiding van het collectief beheer naar diensten op het internet. In 2016 is in Frankrijk een wet aangenomen die de thuiskopieheffing op cloud computing heeft uitgebreid. Dit is een hele overwinning.

Hoe is dat in Frankrijk geregeld met betrekking tot streamingdiensten als Spotify en Deezer?

Op dit moment worden deze services nog niet gedekt. We hebben samen met Spedidam (de tweede collectieve beheersorganisatie voor uitvoerende kunstenaars in Frankrijk, red.) getracht om dit te regelen via verplicht collectief beheer in de wet, maar daarin zijn we tot op heden niet geslaagd. Wij zullen hier echter wel voor blijven vechten.

Wel hebben we de zaak voor een billijke vergoeding voor live uitzending via internet (webcasts) en internetradio gewonnen, maar nog niet voor de on-demand diensten.

ADAMI heeft onlangs overigens een paar rechtszaken gewonnen tegen de grote fabrikanten en distributeurs van elektronische apparaten. Zij weigerden de thuiskopieheffing te betalen en moeten dit alsnog met terugwerkende kracht doen. Als gevolg hiervan zal de thuiskopie-incasso bij ADAMI dit jaar aanzienlijk hoger zijn dan voorgaande jaren.